NAVTEX NEDİR?

Türkiye’de son dönemde oldukça sık duyduğumuz NAVTEX, bir çeşit uluslararası deniz haberleşme sistemidir. NAVTEX, Uluslararası Denizcilik Organizasyonu’nun (IMO) ve Küresel Denizde Tehlike ve Emniyet Sistemi’nin (GMDSS) bir parçasıdır. Bu haberleşme frekanslar aracılığıyla yapılır. NAVTEX’in açılımı navigational telexdir. Türkçeye seyir teleksi olarak çevirmek mümkündür. Bu sistemde NAVTEX cihazları (alıcı,receiver) kullanılır. Cihaz, faks makinesine benzer bir mantıkla çalışır. Bu cihazlar; gemilerde, teknelerde ve kıyı istasyonlarında bulunur. Ülkelerin kıyılarında veri yayınlamak için istasyonlar kurulmuştur. Bu istasyonlar gemilere olası tehlike durumunda uyarılar gönderir, emniyet, arama kurtarma ve hava raporlarını yazılı olarak iletir, bilgilendirmeler yapar. Aynı zamanda ülkelerin Deniz Kuvvetleri, eğitim ve tatbikat yapacağı deniz sahalarını önceden NAVTEX aracılığıyla duyurur (buna NAVTEX ilanı da denir) ve başka ülke gemilerini bu sahalara girmemesi konusunda uyarır. Yani gemileri ilgilendiren her alanda en basitinden en mühim olanına kadar bildirimler, duyurular, ilanlar yapılabilmektedir. NAVTEX cihazları, bu istasyonlardan yayınlanan mesajları 740 km (400 deniz mili) uzaklığa kadar alabilir.  

NAVTEX Cihazı

NAVTEX cihazları, doğrudan yazılı mesaj yayınlamaz. Bunun için ikili kodlama sistemini kullanır. Tüm NAVTEX mesajları, mesajın başlangıcını belirten ZCZC harfleriyle başlar; B1, B2, B3 ve B4 serileri kapsamında 4 karakterle devam eder.

  • B1 Karakteri: İstasyon adını ifade eden harf bulunur.
  • B2 Karakteri: Gönderilen mesajın içeriğini belirten harf bulunur. Her harf farklı bir durumu ifade eder. Örneğin D harfi, arama-kurtarma veya korsan uyarısı raporlarına karşılık gelirken E harfi meteorolojik tahmine karşılık gelir. Bazı harfler dışında(bunlar sadece belirli ülkelerde kullanılır) bu kodlama sistemi ülkeler için ortak bir dil gibidir.
  • B3, B4 Karakterleri: Mesajın sıra numarasını belirtir.
Örnek bir NAVTEX duyurusu

Hitap edilen bölgeye ve mesaj çeşidine göre farklı frekanslarda yayın yapılır.

490 kHz : MF-Orta frekanstır. Ulusal yayındır. Ulusal dildedir ve ulusal deniz sınırları içindeki bilgiler yayınlanır.

518 kHz : MF-Orta frekanstır. Uluslararası yayındır. İngilizce yayınlanır.

4209.5 kHz : HF-Yüksek frekanstır. Genellikle okyanuslarda ve uzak enlemlerde, MF orta boy dalgalarının ulaşamadığı yerlerde HF frekans kullanılır. Uluslararasıdır ve İngilizce yayın yapılır.

Denizde iletişimi basit ve düşük maliyetli bir şekilde gerçekleştirmeyi sağlayan bu sistem, 1974 SOLAS Sözleşmesi (safety of life at sea, Denizde Can Güvenliği Uluslararası Sözleşmesi)  ile belirli gemi sınıflarında zorunlu hale gelmiştir.  SOLAS Sözleşmesi, ilk olarak Titanic gemi kazası ardından 1914’de kabul edilmiştir. Amaç bu tür büyük kazaları engellemek, can ve mal kayıplarının önüne geçmektir. Bu sözleşme, gemilerin emniyetiyle ilgili tüm uluslararası anlaşmaların en önemlisi olarak kabul edilir. Daha sonra 1929, 1948 ve 1960 yıllarında yeni SOLAS Sözleşmeleri yapılmıştır.  Son hali 1974’te kabul edilmiştir.  SOLAS 1974 Sözleşmesine, 2013 yılı itibarı ile dünya denizcilik filosunun % 99’undan fazlasını temsil eden 162 ülke taraftır. Türkiye de bu ülkeler arasındadır. (Sözleşme hakkında ayrıntılı bilgi için https://imo.uab.gov.tr/solas-1974 )

ccTürkiye’de NAVTEX mesaj ve duyuruları; Antalya, Samsun, İstanbul ve İzmir olmak üzere dört kıyı istasyonundan yayınlanmaktadır. Duyuruları Deniz Kuvvetleri Komutanlığına bağlı Seyir Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığı yapmaktadır. (Ayrıntılı bilgi için http://www.shodb.gov.tr/shodb_esas/index.php/tr/ )

Duyurular ve mesajlar,  https://www.kiyiemniyeti.gov.tr/turk_radyo_yayinlari sitesinde halka açık olarak da yayınlanmaktadır. Bunlar sivil veya askeri farketmeksizin tüm gemi ve  tekneler için bağlayıcı niteliktedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir