PROGRAMLAMA DİLLERİ NEDİR ve NE İŞE YARAR?

Merhaba , sizlere bir önceki yazımda programlama ve yazılım hakkında bilgi vermiştim. Şimdi ise, yazılım ve programları oluşturacak programlama dilleri ve bu dillerin geçmişten günümüze kadar olan gelişimi hakkında bilgiler vereceğim. Bu bilgileri vermeden önce ise, kafanızda birtakım fikirlerin oluşması için bazı kavramlardan bahsedeceğim.

Programlama, kendi içerisinde birden fazla dala ayrılmış bir sektördür. İşte tam da bu yüzden şunu yine söylüyorum ki; bir yazılımcı program dilleri hakkında bilgi sahibi olabilir ama bütün dilleri bilemez. Basit olarak örnek verecek olursak internet programcılığı, web tasarım programcılığı, ağ programcılığı gibi dallara ayrılıyor ve bu dallar da yine kendi içinde ayrılabiliyor. Mesela geliştirdiğiniz bir uygulama veya proje de kullanıcının gördüğü bir ara yüz vardır (buna front-end denir) bir de kullanıcının görmediği projeyi geliştiren yazılımcı veya yazılım ekibinin gördüğü bir ara yüz vardır (buna ise back-end diyoruz).

FRONT-END PROGRAMLAMA (ÖN YÜZ GELİŞTİRME)

   Yukarıda bahsettiğim gibi geliştirilen bir projenin veya programın kullanıcıya görünen kısmı için verilen isimdir. Front-End Programlama ağırlıklı olarak Web Tasarım Programcılığı içerisinde kullanılsa da diğer programlama dilleri içerisinde oldukça geçerli bir kavramdır. Front-End programlama yapan geliştiriciye veya yazılımcıya Front-End Developer (Ön Yüz Geliştirici ) denir. Web programlama için konuşacak olursak HTML, CSS ve JAVASCRİPT dillerini içine alır. (Bunların tanımını aşağıda yapacağım.) Yani HTML, CSS ve JAVASCRİPT’i bilen ve projeler geliştirmiş kişi Front-End Developer olarak adlandırılır.

BACK-END PROGRAMLAMA (ARKA YÜZ GELİŞTİRME)

   Backend’in Türkçe karşılığı “Arkayüz” olup kullanıcıların görmediği arka yüz (Server-side) geliştiren kişidir. Yani sistemin mimarisini oluşturup veri tabanı yönetiminin programlanmasını sağlar. Yukarıda yine bahsettiğim gibi kullanıcı bu kısmı görmez. Back-End programlama yapan kişilere Back-End Developer denir. PHP, mySQL, C, C# ve C++ vb. dilleri bilen bir geliştirici Back-End Developer olarak tanımlanır.

  Hazır öğrenmişken Full Stack ve  Senior Devoloper kavramlarını da öğrenelim. Biliyorum, bir sürü yabancı kavramdan bahsettik. Ama programlama yapacak, projeler geliştirecek kişiler için başta İngilizce olmak şartıyla yabancı dilin ne kadar önemli olduğunu da unutmamak gerekir. Gelelim yukarı da bahsettiğim kavramların ne olduğuna:

  Full-Stack, bir nevi yazılım ve uygulama geliştiricilerinin bir geliştirme aşamasında her iki tarafta da yer alabilecek kadar donanımlı olması anlamına gelmektedir. Full Stack geliştiriciler yazılımların hem ön planı hem de arka planında çalışabilirler.

Senior Developer ise artık yapmış olduğu projeleri say dediğinde sayısını hatırlamayan, kod okumayı ve hata ayıklamayı iyi seviyede yapabilen, yazılım mimarileri hakkında iyi derecede bilgi sahibi olmuş geliştiricilere verilen isimdir.

  Artık sizlere programlama dilleri hakkında bilgi vermeye başlayabiliriz. Hepsini tek tek ve detaylı açıklayacak vaktimiz maalesef yok, ama bu yazıları okuduktan sonra genel olarak bilgi sahibi olacaksınız, merak etmeyin.

İşte o diller:

 PYTHON          

    Python dili ilk kez 1991 yılında Guido Van Rossum tarafından geliştirilmiştir. Python’un bu kadar popüler olmasını sağlayan özelliklerinden birisi de kullanım alanı oldukça gelişmiş olması ve algoritma yapısının kullanıcıya sunduğu kısmının oldukça kullanışlı olmasıdır. Python, sanılanın aksine adını yılandan değil yazılımcının sevdiği bir gösteriden alıyor. Yüksek seviyeli, nesne yönelimli, modüler, etkileşimli ve yorumsal bir dil olan Python, çok sayıda işi az kod satırı kullanarak yapmayı sağlıyor.  Python sözdizimi hem okunabilir hem de ileriye dönüktür. Öğrenim, kararlı programlama dili sayesinde basittir. Yeni başlayanlar için de ideal bir seçim olarak ön plana çıkar. Sonuç olarak, Python kullanarak program geliştirmeye yeni adım atmış olan herkes hızlı ve basit şekilde ilerleme kaydedebilir. Oluşturulan scriptlerin ve otomasyon programlarının çoğu Python kod şemalarını kapsasa da, Python ayrıca, hem bağımsız uygulamalar hem de web hizmetleri olarak profesyonel kalitede yazılımlar oluşturmak için kullanılır.

JAVA

  Java ilk olarak Sun Microsystems firması tarafından 1995 yılında piyasaya sürülen bir programlama dili ve bilgi işlem platformudur. Java  açık kaynak kodlu, nesneye yönelik, zeminden bağımsız, yüksek verimli, çok işlevli, yüksek seviye, adım adım işletilen bir dildir. Java’nın kurucu ekibinde bulunan James Gosling geliştirdikleri bu teknolojiyi “Web ile aynı zamanda geliştirilen, Web’in içeriğini ulaşılabilir hale getiren bir iç çamaşır” olarak tanımlamıştır.

C

   AT&T Bell laboratuvarlarında, Ken Thompson ve Dennis Ritchie tarafından UNIX İşletim Sistemi‘ni geliştirebilmek amacıyla geliştirilmiş bir dildir. Günümüzde neredeyse tüm işletim sistemlerinin (Microsoft WindowsGNU/Linux, *BSDMinix) yapımında %95’lere varan oranda kullanılmış, halen sistem, sürücü yazılımı, işletim sistemi modülleri ve hız gereken her yerde kullanılan oldukça yaygın ve sınırları belirsiz, keskin bir dildir.

C++

    Bell Laboratuvarlarından Bjarne Stroustrup tarafından 1979 yılından itibaren geliştirilmeye başlanmış, C‘yi kapsayan ve çok paradigmalı, yaygın olarak kullanılan, genel amaçlı bir programlama dilidir. Yüksek performans gereksinimi olan uygulamalarda, sistem kaynaklarının diğer programlama dillerine nispeten daha açık bir yöntemle yönetilmesi gereken senaryolarda çoğunlukla kullanım gören C++, ekseriyetle bilgisayar destekli tasarım ve mühendislik uygulamaları, endüstriyel, medikal ve benzeri gömülü sistemlerde kullanılmaktadır.

C#

   C#; Microsoft tarafından. NET Teknolojisi için geliştirilen modern bir programlama dilidir. C ve C++ ile etkileşimli şekilde geliştirilen ve modern bir kodlama sahip olan C#, birçok platform destekleyen Java dili ile de oldukça fazla benzerlik gösteriyor. Web Uygulamaları, mobil uygulamalar, Web servisleri uygulamaları, konsol uygulamaları, DLL yazma, Windows  form uygulamaları, oyun tasarlama gibi birçok alanda kullanım kolaylığı sağlar.

PHP

 PHP, internet için üretilmiş, sunucu taraflı, çok geniş kullanımlı, genel amaçlı, içerisine HTML gömülebilen betik ve programlama dilidir.  İlk kez 1995 yılında Rasmus Lerdorf tarafından yaratılan PHP’nin geliştirilmesi bugün PHP topluluğu tarafından sürdürülmektedir. Ocak 2013 itibarıyla 244 milyondan fazla web sitesi PHP ile çalışırken 2.1 milyon web sunucusunda PHP kurulumu bulunmaktadır. PHP kodları PHP işleme modülü bulunan bir web sunucusu tarafından yorumlanır ve çıktı olarak web sayfası üretilir. Bu kodlar veriyi işlemek üzere harici bir dosyaya kaydedilerek çağırılabildiği gibi doğrudan HTML kodunun içine de gömülebilir. PHP zaman içinde bir komut satırı ara yüzü sunacak şekilde evrilmiştir. PHP, özellikle mySQLl veritabanıyla birlikte ve Linux işletim sistemi altında iyi bir performans sergilemektedir. C/C++ diline olan benzerliği nedeniyle bu dili önceden bilenlerin PHP öğrenmesi oldukça kolaydır. Kolay öğrenilmesi ve hızlı performans. Ancak sadece web tabanlı yazılımın geliştirilmesi söz konusu olduğunda Java’ya göre öğrenilmesinin daha kolay olması nedeniyle genellikle PHP tercih edilmektedir.

HTML

 HTML, web sayfalarını oluşturmak için kullanılan standart metin işaretleme dilidir. Dilin son sürümü HTML5‘tir. Baştan söyleyeyim HTML PROGRAMLAMA DİLİ DEĞİLDİR. Programlama dili denilememesinin nedeni tam olarak budur. Temel gereği yazı, görüntü, video gibi değişik verileri ve bunları içeren sayfaları birbirine basitçe bağlamak, buna ek olarak söz konusu sayfaların web tarayıcısı yazılımları tarafından düzgün olarak görüntülenmesi için gerekli kuralları belirlemektir. HTML kodunu web tarayıcıları okur, yorumlar ve görsel hale dönüştürürler, dolayısıyla aynı HTML kodunun farklı tarayıcılarda farklı sonuç vermesi olasıdır. CSS ve JavaScript ile beraber kullanıldığında HTML vasıtasıyla görsel ve dinamik web siteleri yaratılabilir.

CSS

İngilizcesi “Cascading Style Sheets” olan CSS açılımı, “Basamaklanmış Stil Katmanları” anlamına gelmektedir. CSS sayesinde web sayfalarının mizanpajı, renkleri, kullanılan fontlar, ara başlıklar, görsel efektler ve diğer görsel unsurlar üzerinde etkili ve fonksiyonel bir kontrol sağlayabilirsiniz. Kullanıcı dostu olan ve görsel açıdan etkileyici web siteleri için HTML ve JavaScript’in yanı sıra yazılan CSS kodları son derece önem taşır. CSS, web sayfalarının tasarlanmasını oldukça kolaylaştıran ve büyük kolaylıklar sağlayan esnekliği ile de ön plana çıkar. Bu özellik sayesinde web sayfalarınızın tümünde ya da sadece belirli bölümlerinde yapacağınız güncellemeleri çok kısa süre içinde gerçekleştirebilirsiniz. CSS ile bir web sitesinde bulunan bütün sayfaların ya da sadece istenilen sayfanın görsel özellikleri oldukça kolay bir şekilde kontrol edilebilir

JAVASCRİPT

    İlk olarak Brendan Eich tarafından geliştirilmiş olup, ilk defa Aralık 1995 tarihinde Netscape Navigator 2.0 ile birlikte piyasaya sürüldü. Geliştirme aşamasında adı Mocha olarak geçmesine rağmen Eylül 1995 tarihine kadar resmi olarak LiveScript olarak isimlendiriliyordu. Netscape 2.0 Beta3 ile birlikte ismi JavaScript olarak değiştirildi.

JavaScript, yaygın olarak web tarayıcılarında kullanılmakta olan dinamik bir programlama dilidir. JavaScript ile yazılan istemci tarafı betikler sayesinde tarayıcının kullanıcıyla etkileşimde bulunması, tarayıcının kontrol edilmesi, asenkron bir şekilde sunucu ile iletişime geçilmesi ve web sayfası içeriğinin değiştirilmesi gibi işlevler sağlanır.

Farkındayım uzun oldu, ancak yine söylüyorum ki bu gördükleriniz sadece özet. Siz programlamaya yeni başlayacak kişiler veya başlamayı düşünen kişiler için neyin ne olduğunu nesnel bir biçimde göstermek istedim. Çünkü sizi bekleyen onlarca kod dizimi, algoritma yapısı, akış diyagramı var. Kafanızda bir fikir ile başlarsanız; programlama yaparken ne yapmanız gerektiğini veya hangi alana yöneleceğinizi belirlemenize yardımcı olabiliriz. Artık programlama hakkında bir önceki yazıya göre daha bilgili konumdasınız. Gerçi önceki yazımı okuyan birisi çoktan daha fazlasını araştırmaya başlamıştır diye düşünüyorum. Artık ne yapacağınızı biliyorsunuz: Bir bilgisayar bulun ve hayalinizdeki projeleri geliştirmek için adımlar atın, her şey sizin elinizde. Bir sonraki yazımda görüşmek üzere. Sağlıkla ve mutlulukla kalın.

Umutcan Recep Topcuoğlu

İsmim Umutcan Recep TOPCUOĞLU .19 yaşındayım ve Ankara'da doğdum . Kırıkkale Üniversitesi Bilgisayar Programcılığı bölümü birinci sınıf öğrencisiyim. Boş vakitlerim de sevdiğim konular üzerinde araştırma yapmaktan hoşlanır ve karikatür okumayı çok severim. Sohbet etmekten ve bilgisayar oynamaktan da aşırı zevk alırım . Bunun yanı sıra kendimi yazılım sektöründe geliştirmeye ve proje geliştirmeye adadım.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir